Zgoda na latanie dronem – gdzie i kiedy jest potrzebna?

Warto wiedzieć, kiedy trzeba się o nią postarać, a kiedy można wystartować bez formalności. Dzięki temu nie tylko unikasz nieprzyjemności, ale też masz pewność, że nie zakłócasz niczyjego bezpieczeństwa – ani w powietrzu, ani na ziemi. Wszystko da się ogarnąć, wystarczy znać kilka zasad.

W jakich sytuacjach potrzebujesz zgody na lot dronem?

Zgoda jest potrzebna wszędzie tam, gdzie przestrzeń powietrzna jest kontrolowana albo wrażliwa. Najczęściej dotyczy to lotów w pobliżu lotnisk, w strefach wojskowych, nad imprezami masowymi albo w miejscach, gdzie mogą przebywać osoby postronne. Jeśli planujesz lot w promieniu kilku kilometrów od lotniska lub w strefie CTR, musisz zgłosić lot i poczekać na potwierdzenie. To samo, gdy działasz komercyjnie – nawet jeśli sprzęt jest niewielki.

Warto też mieć na uwadze strefy geograficzne – zwłaszcza te oznaczone jako U-space albo NFZ (No-Fly Zones). U-space to cyfrowe zarządzanie ruchem dronów, które powoli wchodzi do użycia w Polsce – w takich miejscach mogą obowiązywać dodatkowe procedury. NFZ to natomiast strefy z zakazem lotów – np. nad elektrowniami, jednostkami wojskowymi czy niektórymi zabytkami. Nawet niewielki dron nie powinien się tam pojawiać. W skrócie: jeśli masz, choć cień wątpliwości, czy potrzebujesz zgody – lepiej to sprawdzić.

Czym są strefy lotnicze i jak je rozpoznać? (CTR, ATZ, TRA, TSA, MATZ)

Polska przestrzeń powietrzna jest podzielona na strefy – każda z nich ma swoje zasady i ograniczenia. Warto znać najczęściej spotykane oznaczenia:

• CTR (Control Zone) – kontrolowana strefa wokół dużych lotnisk, obowiązuje tu ścisła kontrola lotów. Zaczyna się już od poziomu ziemi, więc nawet niski lot dronem wymaga tu wcześniejszego uzgodnienia z wieżą.
• ATZ (Aerodrome Traffic Zone) – mniejsze lotniska, aerokluby, również z ograniczeniami, choć mniej rygorystycznymi. Mimo mniejszego ruchu, w ATZ obowiązuje obowiązek kontaktu z zarządcą lotniska przed rozpoczęciem lotu.
• TRA (Temporary Reserved Area) – przestrzeń czasowo zarezerwowana, np. na ćwiczenia wojskowe. Te strefy są aktywne tylko w wyznaczonych godzinach i dniach – ich harmonogram znajdziesz w codziennym planie AUP.
• TSA (Temporary Segregated Area) – podobna do TRA, tylko z wydzieleniem przestrzeni na wyłączność. Zwykle przypisana do konkretnych działań, np. pokazów lotniczych czy szkoleń, z bezwzględnym zakazem wlotu bez zgody.
• MATZ (Military Aerodrome Traffic Zone) – strefa ruchu lotniczego wokół wojskowych lotnisk. Latanie w MATZ bez uzgodnienia z wojskiem może być traktowane jako poważne naruszenie przestrzeni kontrolowanej.

Jak sprawdzić przestrzeń powietrzną – aplikacje i narzędzia

Zanim wystartujesz, dobrze jest wiedzieć, co dzieje się nad Twoją głową. Przestrzeń powietrzna nie jest jednolita – zmienia się w czasie, ma swoje podziały, ograniczenia i aktywności, których z ziemi nie widać. Żeby nie domyślać się na ślepo, warto sięgnąć po sprawdzone narzędzia.

DroneTower to oficjalna aplikacja Polskiej Agencji Żeglugi Powietrznej, stworzona do zgłaszania lotów dronem. Od 30 grudnia 2023 roku, zgodnie z przepisami, każdy lot dronem o masie powyżej 250 g wymaga zgody – i właśnie przez tę aplikację możesz ją uzyskać. Prosto, bezpośrednio i zgodnie z aktualnym stanem prawa.

FlySafe to bezpłatna aplikacja z dostępem do danych, które zwiększają bezpieczeństwo – od dynamicznych ograniczeń przestrzeni, przez warunki środowiskowe, po informacje o potencjalnych zagrożeniach dla prywatności i bezpieczeństwa. Działa na Androidzie i iOS, więc można jej używać w terenie bez problemu.

DroneMap to z kolei oficjalna mapa PAŻP, pokazująca strefy geograficzne dla lotów dronem w Polsce. Możesz dzięki niej sprawdzić, jakie ograniczenia obowiązują w Twojej lokalizacji, czy lot wymaga zgody, i na jakich zasadach możesz się poruszać. To przydatne narzędzie, szczególnie jeśli chcesz mieć jasność, zanim rozłożysz śmigła. Jeśli traktujesz latanie poważnie – nawet rekreacyjnie – warto mieć te aplikacje pod ręką. Dzięki nim nie tylko wiesz, gdzie jesteś, ale też gdzie możesz bezpiecznie polecieć.

Jak uzyskać zgodę na lot dronem?

Zacznij od podstaw – czyli rejestracji jako operator w systemie na stronie drony.gov.pl. To obowiązek, nawet jeśli latasz tylko rekreacyjnie. Po założeniu konta i wypełnieniu kilku formalności otrzymujesz numer operatora – potrzebny przy zgłaszaniu każdego lotu.

Samo zgłoszenie lotu odbywa się przez aplikację DroneTower, dostępną bezpośrednio pod adresem drony.gov.pl/drone-tower. To oficjalny system Polskiej Agencji Żeglugi Powietrznej. Wystarczy wskazać czas, miejsce i parametry lotu – a system od razu poinformuje Cię, czy możesz startować, czy konieczna będzie dodatkowa zgoda, np. w przypadku lotu w CTR.

Warto robić to z wyprzedzeniem – najlepiej dzień lub dwa wcześniej, szczególnie jeśli planujesz lot w przestrzeni kontrolowanej. Przy prostszych lotach wystarczy kilka godzin, ale zawsze lepiej mieć zapas czasu na potwierdzenia i ewentualne pytania.

Dobra wiadomość: wszystko załatwiasz online. Bez drukowania, bez kolejek, bez telefonów. Masz internet – masz dostęp do systemu. I jeśli wszystko gra – masz też zgodę na lot.

Proces kontaktu z PAŻP, Droneradar

Jeszcze do niedawna loty zgłaszało się przez aplikację DroneRadar, ale ten system przeszedł już do historii. Obecnie wszystkie formalności załatwiamy przez DroneTower, czyli oficjalne narzędzie Polskiej Agencji Żeglugi Powietrznej (PAŻP). To właśnie PAŻP odpowiada za zarządzanie przestrzenią powietrzną w Polsce – więc jeśli pojawia się konieczność uzyskania zgody, kontakt przebiega zawsze za ich pośrednictwem.

W większości przypadków wszystko dzieje się automatycznie – zgłaszasz lot, system analizuje strefy i informuje, czy możesz wystartować. Ale zdarzają się sytuacje (np. w strefie CTR), w których dostajesz informację, że musisz skontaktować się z wieżą kontroli lotów (TWR). Wtedy w aplikacji pojawia się odpowiedni numer telefonu – to z tą jednostką uzgadniasz szczegóły.

Taki kontakt nie powinien budzić stresu – to standardowa procedura. Operator przekazuje podstawowe informacje: lokalizację i planowaną wysokość lotu, czas rozpoczęcia i zakończenia, typ drona oraz charakter operacji. Rozmowa jest krótka i konkretna, a jej celem jest potwierdzenie, że lot nie zakłóci ruchu lotniczego w danej strefie.

Zdarza się, że zgoda nie zostanie udzielona – np. z powodu planowanej aktywności lotniczej w tym samym czasie. W takiej sytuacji warto rozważyć przesunięcie terminu lub modyfikację parametrów lotu. Elastyczne podejście pozwala bezpiecznie i zgodnie z przepisami zrealizować zamierzoną operację.

Przykładowe sytuacje, w których nie potrzebujesz zgody

Są sytuacje, w których możesz wystartować bez konieczności zgłaszania lotu ani uzyskiwania dodatkowej zgody. Dotyczy to przede wszystkim lotów w kategorii otwartej, czyli tam, gdzie przestrzeń nie jest kontrolowana, a sam lot odbywa się w sposób bezpieczny – z zachowaniem widoczności i na wysokości nieprzekraczającej 120 metrów nad poziomem terenu.

Zgłoszenie nie będzie wymagane również wtedy, gdy używasz drona o masie poniżej 250 gramów, który nie jest wyposażony w kamerę lub inne czujniki umożliwiające identyfikację osób – albo został zaklasyfikowany jako zabawka zgodnie z obowiązującymi normami (nawet jeśli posiada aparat). Takie urządzenia są traktowane jako niskiego ryzyka, więc nie wymagają rejestracji operatora ani ukończenia szkolenia.

Warto przy tym wiedzieć, że minimalny wiek pilota drona w kategorii otwartej to 16 lat – to obowiązuje niezależnie od masy sprzętu. I choć formalności są uproszczone, podstawowe zasady bezpieczeństwa nadal mają zastosowanie – nie latamy nad ludźmi, nie zbliżamy się do lotnisk ani infrastruktury krytycznej.

Co grozi za brak zgody – sankcje i konsekwencje

Nie ma tu taryfy ulgowej. Jeśli wlecisz w strefę bez zgody albo nie zgłosisz lotu tam, gdzie to wymagane, możesz zapłacić wysoki mandat – nawet do 15 tysięcy złotych. W poważniejszych przypadkach, np. gdy narazisz innych na niebezpieczeństwo, sprawa może trafić do sądu, a tam możliwe są już poważniejsze konsekwencje. Służby mogą też zająć Twój sprzęt, zwłaszcza jeśli został użyty w sposób niezgodny z przepisami. Dlatego naprawdę warto poświęcić te kilka minut na legalizację lotu.

Wskazówki praktyczne dla pilotów dronów

Jeśli chcesz latać bezpiecznie, legalnie i bez stresu, warto trzymać się kilku prostych zasad. Po pierwsze – zawsze sprawdzaj, gdzie jesteś i jaka przestrzeń Cię otacza. Nawet jeśli znasz teren na pamięć, strefy mogą się zmieniać z dnia na dzień.

Zanim wystartujesz, zrób szybki przegląd: czy masz zarejestrowany sprzęt, czy lot wymaga zgłoszenia, czy przekraczasz 120 metrów, czy nie wchodzisz w CTR lub MATZ. Jeśli coś budzi Twoją wątpliwość – lepiej sprawdzić, niż później tłumaczyć się służbom.

Korzystaj z narzędzi, które ułatwiają życie – DroneTower, DroneMap, FlySafe. To nie są aplikacje „dla profesjonalistów”, tylko normalne narzędzia, które mówią Ci: możesz lecieć albo jeszcze chwilę poczekaj. I na koniec: lataj z szacunkiem do innych. Prywatność, bezpieczeństwo i zdrowy rozsądek są tak samo ważne, jak dobre ujęcie. Dobrze wykonany lot to nie tylko kwestia sprzętu – to też świadomość, co robisz i gdzie jesteś.